Νέα

Στο πλαίσιο της «Γιορτής της Επιστήμης: Η φωνή του Ωκεανού», το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος και το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά σε συνεργασία με τα Έργα DataGEMS, Code4Europe, and Co-Waters, συνδιοργάνωσαν ένα ξεχωριστό Hackathon αφιερωμένο στη βιωσιμότητα των ωκεανών μας.

 

Το Ηackathon, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 27 Νοεμβρίου 2025 στο Γαλλικό Ινστιτούτο συγκέντρωσε 72 υποψηφίους, 37 διαγωνιζόμενους οι οποίοι συγκροτήθηκαν σε 10 ομάδες.

 

Για 48 ώρες, ερευνητές, φοιτητές, επιστήμονες δεδομένων, περιβαλλοντικοί ειδικοί και επαγγελματίες από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα συναντήθηκαν σε ένα κοινό εγχείρημα: να προτείνουν καινοτόμες λύσεις που συνδυάζουν την τεχνητή νοημοσύνη και τις νέες τεχνολογίες με τις ανάγκες του θαλάσσιου περιβάλλοντος με στόχο την προστασία της Μεσογείου.

 

Την έναρξη της εκδήλωσης έκανε η κα Ελένη Πετρά, Υπεύθυνη της Μονάδας Καινοτομίας για τις Γυναίκες του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά και συντονίστρια του Hackathon, η οποία καλωσόρισε τους συμμετέχοντες, παρουσιάζοντας τη φιλοσοφία της διοργάνωσης: 48 ώρες δημιουργικότητας, συνεργασίας και πρακτικών λύσεων. Με ιδιαίτερη ενέργεια μετέφερε τον ενθουσιασμό των διοργανωτών για το γεγονός ότι ένα τόσο σύνθετο και κρίσιμο ζήτημα όπως η βιωσιμότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος έρχεται να αποτελέσει το επίκεντρο μιας δράσης που αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις καινοτόμες ιδέες.

 

Ο κ. Σάββας Γενίτσαρης, Επίκουρος Καθηγητής Δομής & Λειτουργίας Κοινοτήτων Υδατικών Οικοσυστημάτων του ΕΚΠΑ, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, στη βιοποικιλότητα των θαλασσών μας, στις άγνωστες πτυχές και στις ανεξερεύνητες λειτουργίες των θαλασσών, καθώς και στη συχνότητα των θαλάσσιων καυσώνων (marine heatwaves) που επηρεάζουν όλο και περισσότερο τις μεσογειακές θάλασσες. Η ομιλία του ανέδειξε την ανάγκη άμεσης δράσης και την αξία της καινοτομίας ως εργαλείο για βιώσιμες λύσεις  θέτοντας μια κοινή βάση πριν ξεκινήσουν οι συμμετέχοντες τη δημιουργική διαδικασία.

 

Στη συνέχεια, η Επιστημονική Συνεργάτιδα του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, Dr. Ebun Akinsete παρουσίασε συνοπτικά τη σύνδεση του Hackathon με τους Ευρωπαϊκούς στόχους βιώσιμης ανάπτυξης “Restore our Ocean and Waters”, υπογραμμίζοντας το ρόλο του έργου Co-Water στη συνεργατική διαχείριση υδάτων και εξηγώντας πώς τέτοιες δράσεις ενισχύουν τη συμμετοχική καινοτομία σε τοπικά οικοσυστήματα.

 

Η κα Λυδία Παπαδάκη Επιστημονική Συνεργάτιδα του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά έκανε μια σύντομη, παρέμβαση, δίνοντας πρακτικές οδηγίες στους συμμετέχοντες σχετικά με τη διαδικασία του Hackathon και τα οργανωτικά σημεία που θα διευκόλυναν την ομαλή τους συμμετοχή στο τριήμερο.

 

Ο Καθηγητής Γιάννης Εμίρης, Πρόεδρος του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά (2021-2025) και Καθηγητής Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών στο ΕΚΠΑ, αναφέρθηκε στον ρόλο του Αθηνά ως ερευνητικού κέντρου αιχμής στην τεχνητή νοημοσύνη, στη διαχείριση δεδομένων στις ψηφιακές επιστήμες και τεχνολογίες με εφαρμογές στην κοινωνία και το περιβάλλον. Τόνισε ότι το Αθηνά έχει επενδύσει ενεργά στη δημιουργία υποδομών, και εργαλείων επιστημονικής γνώσης που παρέχουν λύσεις με πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο.

 

Από την πλευρά του, ο κ. Matthieu Abgrall, Ακόλουθος Επιστημονικής και Πανεπιστημιακής Συνεργασίας, Υποδιευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος αναφέρθηκε στη «Γιορτή της Επιστήμης» και τον κεντρικό της στόχο: να φέρει την επιστήμη πιο κοντά στην κοινωνία, να ενθαρρύνει τον δημόσιο διάλογο και να αναδείξει την ευρωπαϊκή διάσταση των περιβαλλοντικών προκλήσεων. Και οι δυο υπογράμμισαν τη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Γαλλία, αλλά και στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ως μοχλό για την παραγωγή λύσεων που βασίζονται στην έρευνα, την εκπαίδευση και τη διακρατική συνεργασία. Το hackathon, τόνισαν, αποτελεί ιδανικό παράδειγμα του πώς η επιστήμη, η τεχνολογία και η κοινωνία μπορούν να συνδεθούν δημιουργικά.

 

Τέλος, ο κ. Pierre Bahurel, Διευθύνων Σύμβουλος του Mercator International Ocean έκανε μια σύντομη παρέμβαση, τονίζοντας τη σημασία της αξιόπιστης ωκεανογραφικής πληροφορίας και των διεθνών συνεργασιών για την κατανόηση και προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Υπογράμμισε ότι πρωτοβουλίες όπως το Hackathon ενισχύουν τη σύνδεση επιστημονικών δεδομένων και καινοτόμων εφαρμογών, στοιχείο κρίσιμο για το μέλλον της Μεσογείου.

 

Ακολούθως οι διοργανωτές έδωσαν τις πρώτες οδηγίες στους συμμετέχοντες του Hackathon, ώστε να δημιουργηθούν οι ομάδες εργασίας που θα διαγωνίζονταν τις επόμενες 48 ώρες. Οι δέκα ομάδες που συγκροτήθηκαν αφού δέχθηκαν τις πρώτες κατευθύνσεις των μεντόρων ξεκίνησαν τα πρώτα brainstorming sessions, μια διαδικασία γεμάτη ζωντάνια και γρήγορες ανταλλαγές ιδεών.

 

Η δεύτερη ημέρα ήταν αφιερωμένη κυρίως  στις εργασίες των ομάδων. Οι συμμετέχοντες εργάστηκαν πάνω σε πραγματικά προβλήματα του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Μεσογείου και πιο συγκεκριμένα τη βιοποικιλότητα, τις ιχθυοκαλλιέργειες, τη ραδιενέργεια , τα μετεωρολογικά δεδομένα και γενικότερα τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία. Μέντορες από το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά, το Αστεροσκοπείο Αθηνών, το ΕΚΠΑ και το ΕΛΚΕΘΕ υποστήριξαν τις ομάδες σε τεχνικό και επιστημονικό επίπεδο, βοηθώντας να μετατρέψουν τις ιδέες τους σε λειτουργικά πρωτότυπα. Η ατμόσφαιρα ήταν ζωηρή, γεμάτη διάδραση και παραγωγική ένταση.

Το απόγευμα της δεύτερης μέρας του Ηackathon, οι διαγωνιζόμενοι και διαγωνιζόμενες είχαν την ευκαιρία να εργαστούν στα εμπνευσμένα εργαστήρια διδασκαλίας του Γαλλικού Ινστιτούτου, να συνεργαστούν με τους μέντορες και παρακολουθήσουν εκπαιδευτικά μέσω  διαδικτυακής σύνδεσης  “Eyes on the Ocean: Tracking Marine Litter and Plastic Pollution”, μια εμπνευσμένη παρουσίαση από τη σειρά Meet the Oceanpreneur του προγράμματος PHAROS. Η συνεδρία ανέδειξε τις σύγχρονες μεθόδους παρακολούθησης της θαλάσσιας ρύπανσης από πλαστικά, παρουσιάζοντας καινοτόμες τεχνολογικές προσεγγίσεις, εργαλεία χαρτογράφησης και παραδείγματα εφαρμογής από διεθνείς πρωτοβουλίες. Οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν ερωτήσεις, εμπλουτίζοντας τη γνώση τους γύρω από μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ωκεανοί.

 

Την τρίτη και τελευταία ημέρα, πραγματοποιήθηκε το διαγωνιστικό κομμάτι του Hackathon, με τις ομάδες να παρουσιάζουν τις λύσεις που ανέπτυξαν στην Επιστημονική Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία αποτελούνταν από  την Δρ. Βασιλική Κοτρώνη, Διευθύντρια Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), με εξειδίκευση στη Μετεωρολογία και τη Φυσική της Ατμόσφαιρας, Εργο DataGEMS, την Dr. Ebun Akinsete, Επιστημονική Συνεργάτιδα στη Μονάδα Αειφόρου Ανάπτυξης του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, τον Δρ. Κώστα Λαγκουβάρδο, Διευθυντή Ερευνών Αστεροσκοπείου Αθηνών, τον Δρ. Γιώργο Δικαίο, Ερευνητή στο Εργαστήριο Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και Πολιτικής και Κύριος Ερευνητής της Έδρας UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία, τον Δρ. Όθων Καμινιάρη, Ερευνητή στο Πρόγραμμα Κλίμα και Βιώσιμη Ανάπτυξη του ΕΛΙΑΜΕΠ, προγράμματα ARSINOE και SMILE, και Ερευνητή της Έδρας UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία, τον Δρ. Παύλο Κρασάκη, PhD, Αναλυτή GIS & EO, Πολλαπλών Κινδύνων, GEOINT, συνεργάτη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και Επίκουρο Καθηγητή στη Μακροχρόνια Παρατήρηση.

 

Στην διάρκεια της διαδικασίας αξιολόγησης των διαγωνιζομένων πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του TASC-RestoreMed Open Call, ενός νέου και ιδιαίτερα σημαντικού χρηματοδοτικού εργαλείου που διαθέτει συνολικά 9 εκατομμύρια ευρώ για δράσεις, τεχνική υποστήριξη και δικτύωση γύρω από κοινοτικές πρωτοβουλίες και μεταβατικές στρατηγικές στον μεσογειακό χώρο. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων, καθώς και στην ενδυνάμωση τοπικών κοινοτήτων που επιθυμούν να αναπτύξουν λύσεις με θετικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα.

 

Την παρουσίαση πραγματοποίησε η Βιολέτα Τσιτσιλιάνη, ειδική στο project management, το community building και την κοινωνική επιχειρηματικότητα, η οποία ανέλυσε τις ευκαιρίες που προσφέρει η πρόσκληση: χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη και πρόσβαση σε ένα δυναμικό δίκτυο συνεργασιών σε όλη τη Μεσόγειο.

 

Η ανακοίνωση κίνησε το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων, αναδεικνύοντας πόσο κρίσιμη είναι η συνέργεια επιστήμης, καινοτομίας και κοινωνικής δράσης για τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο μέλλον για τη Μεσόγειο.

Αναφορικά με τα βραβεία, το 1ο βραβείο του Hackathon απονεμήθηκε στην ομάδα «AquaShield», η οποία διακρίθηκε για την πρωτοποριακή προσέγγισή της στην Πρόκληση #1, δημιουργώντας ένα εργαλείο για την ανάλυση και πρόβλεψη των επιδράσεων των θαλάσσιων καυσώνων στα είδη της ιχθυοκαλλιέργειας λαμβάνοντας χρηματική ενίσχυση για έρευνα από το Ίδρυμα Αθηνάς Ι. Μαρτίνου.

 

Το 2ο βραβείο κέρδισε η ομάδα «Marine Scope AI» η οποία διακρίθηκε για την πρωτοποριακή προσέγγισή της στην  Πρόκληση #2, παρουσιάζοντας μια ιδιαίτερα καινοτόμα προσέγγιση για την πρόβλεψη της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, αξιοποιώντας προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, εξασφαλίζοντας 2 μηνιαίες υποτροφίες σε γαλλικά ερευνητικά κέντρα από το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος.

 

Το 3ο βραβείο απονεμήθηκε στην ομάδα «Heatmates», η οποία διακρίθηκε για την πρωτοποριακή προσέγγισή της επίσης στην Πρόκληση #1 παρουσιάζοντας ένα ιδιαίτερα πρακτικό και εύχρηστο εργαλείο, βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο προβλέπει θαλάσσιους καύσωνες και ενημερώνει εγκαίρως τους ιχθυοκαλλιεργητές. Η ομάδα αυτή θα πραγματοποιήσει προνομιακές επισκέψεις σε συνεργαζόμενα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια.

 

Οι ομάδες δήλωσαν ενθουσιασμένες από την εμπειρία επισημαίνοντας τη δημιουργικότητα και την ιδιαίτερη αξία που έχει η ανάπτυξη μιας ιδέας σε τόσο σύντομο χρόνο. Πολλοί συμμετέχοντες εξέφρασαν τη διάθεση να συνεχίσουν την εξέλιξη των προτάσεών τους και μετά το πέρας της διοργάνωσης. Οι διοργανωτές υπογράμμισαν την εξαιρετική συνεργασία και την υψηλή ποιότητα των προτάσεων.