Νέα

Με μεγάλη επιτυχία διεξήχθη η ημερίδα του Ευρωπαϊκού Χώρου Γλωσσικών Δεδομένων (LDS-Language Data Space) που συνδιοργάνωσε το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά και ο Ευρωπαϊκός Χώρος Γλωσσικών Δεδομένων, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, την Τρίτη 9 Δεκεμβρίου 2025. Κύρια θέματα της εκδήλωσης, που συγκέντρωσε πλήθος ακαδημαϊκών, ερευνητών, εκπροσώπων της πολιτικής ηγεσίας, αλλά και επιχειρήσεων, ήταν οι γλωσσικές υποδομές, τα γλωσσικά δεδομένα και οι συνέργειες που διαμορφώνουν το μέλλον της γλωσσικής τεχνολογίας στην Ελλάδα στην εποχή της ΤΝ. 

Ο κ. Στέλιος Πιπερίδης και η κ. Μαρία Γιάγκου από το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά άνοιξαν την ημερίδα και καλωσόρισαν τους συμμετέχοντας και την πολιτική ηγεσία. 

Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, κ. Σταύρος Καλαφάτης, χαιρέτισε την εκδήλωση και μίλησε με θερμά λόγια για την πρωτοβουλία του Αθηνά να διοργανώσει τη συγκεκριμένη Ημερίδα. Τόνισε πόσο σημαντική είναι η έρευνα που πραγματοποιείται από τα ερευνητικά κέντρα της χώρας μας στον τομέα της ΤΝ. Ο ίδιος δήλωσε: «αισθάνομαι περήφανος, γιατί σε αυτή την εθνική προσπάθεια πρωταγωνιστούν τα ερευνητικά μας κέντρα. Και επειδή σήμερα συζητούμε για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Γλωσσικών Δεδομένων οφείλω να κάνω ειδική μνεία στο Αθηνά, έμπρακτη απόδειξη της αριστείας του οποίου αποτελεί η ανάπτυξη των δύο πρώτων ανοικτών ελληνικών Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων, Llama-Krikri και Meltemi». Αναφέρθηκε επίσης στο Ελληνικό Εργοστάσιο ΤΝ «Φάρος», το οποίο «καθιστά τη χώρα μας περιφερειακό κόμβο ΤΝ στην ΝΑ Ευρώπη, προσφέροντας στις ελληνικές startups πρόσβαση σε τεχνολογία αιχμής». «Η συμμετοχή μας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Γλωσσικών δεδομένων είναι κρίσιμη για την επιβίωση της ελληνικής γλώσσας, για να μην μείνουμε ψηφιακά άφωνοι» συμπλήρωσε ο υφυπουργός. 

Τη διασφάλιση ότι η Ελλάδα θα έχει μια ισχυρή παρουσία στον ψηφιακό κόσμο και μέσω της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας ανέφερε ο κ. Αντώνης Γυπάκης, προϊστάμενος της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Έρευνας και Καινοτομίας στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας. Ο κ. Γυπάκης τόνισε ότι η «Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης στηρίζει ενεργά αυτή την προσπάθεια μέσα από πρωτοβουλίες, όπως ο Φάρος που αποτελεί κόμβο για την ανάπτυξη και εφαρμογή λύσεων ΤΝ αξιοποιώντας δεδομένα και τεχνολογίες αιχμής».

Την πολιτική ηγεσία εκπροσώπησαν επίσης στην εκδήλωση ο κ. Γιάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού της κυβέρνησης και ο κ. Βασίλης Καρκατζούνης, Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων.

Για τη Συμμαχία για τις Γλωσσικές Τεχνολογίες (ALT-EDIC) και τον Κοινό Ευρωπαϊκό Χώρο Γλωσσικών Δεδομένων (Common European Language Data Space) μίλησε ο κ. Philippe Gelin, Επικεφαλής του Τομέα Πολυγλωσσίας, DG CONNECT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ανέδειξε τον κομβικό ρόλο των δεδομένων και της Γλωσσικής Τεχνολογίας για την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, η οποία επιπλέον προωθεί τη γλωσσική και πολιτισμική πολυμορφία, και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών. Τόνισε τη σημασία των Χώρων Δεδομένων (Data Spaces) και της Στρατηγικής για μια Ένωση Δεδομένων (Data Union Strategy), που στοχεύουν στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε ποιοτικά δεδομένα για την ΤΝ, με απλούστερους κανόνες και μειωμένο κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις. Τέλος, υπογραμμίστηκε η σημασία της συμμετοχής της Ελλάδας στο ALT-EDIC, καθώς προσφέρει ευκαιρίες για συνεργασίες με άλλα κράτη-μέλη για τη συλλογή δεδομένων και την ανάπτυξη μοντέλων και υπηρεσιών, ενίσχυση της τοπικής οικονομίας στην υιοθέτηση πολυγλωσσικών λύσεων ΤΝ, επαρκή εκπροσώπηση της ελληνικής γλώσσας στα ευρωπαϊκά μοντέλα ΤΝ και πρόσβαση σε νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης. 

Στην ομιλία του με τίτλο «Αναπτύσσοντας μια αγορά γλωσσικών δεδομένων και υπηρεσιών μέσα από μια κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια», ο κ. Στέλιος Πιπερίδης εστίασε στον Κοινό Ευρωπαϊκό Χώρο Γλωσσικών Δεδομένων (LDS), της  πρωτοβουλίας της ΕΕ που στοχεύει στη δημιουργία μιας ασφαλούς και αξιόπιστης ευρωπαϊκής αγοράς για τη συλλογή, τον διαμοιρασμό και την επαναχρησιμοποίηση πολύγλωσσων και πολυτροπικών δεδομένων. Στόχος της προσπάθειας είναι η αντιμετώπιση της έλλειψης γλωσσικών πόρων για τις ευρωπαϊκές γλώσσες, ώστε να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη LLMs που θα ανταποκρίνονται στις πολιτισμικές και κοινωνικές ανάγκες της Ευρώπης. Παρουσιάστηκε η τεχνική υποδομή (LDS Connector) που διασφαλίζει την κυριαρχία επί των δεδομένων και την εμπιστοσύνη μεταξύ των συμμετεχόντων, επιτρέποντας σε δημόσιους και εμπορικούς οργανισμούς να ανταλλάσσουν δεδομένα και υπηρεσίες.

Ο κ. Βασίλης Καρκατζούνης, Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, αναφέρθηκε στην εθνική στρατηγική για τα δημόσια δεδομένα και την ΤΝ με βασικούς άξονες τον άνθρωπο, την προστασία της ιδιωτικότητας και τη διαφάνεια που ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Ο κ. Καρκατζούνης ανέδειξε τα δημόσια δεδομένα ως στρατηγικό εθνικό πόρο και «καύσιμο» για την ανάπτυξη εφαρμογών ΤΝ. Η εφαρμογή της στρατηγικής απαιτεί αλλαγή κουλτούρας στη δημόσια διοίκηση: από τα απομονωμένα δεδομένα («σιλό») στον διαμοιρασμό με κανόνες και με ιδιαίτερη μέριμνα για τη διαλειτουργικότητα και την ποιότητα των δεδομένων.   

Ο κ. Βασίλης Κατσούρος, Διευθυντής του ΙΕΛ του Αθηνά, αναφέρθηκε στην αξία των γλωσσικών δεδομένων σε όλα τα στάδια ανάπτυξης των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs). Τόνισε τη σημασία των LLMs για τις ευρωπαϊκές γλώσσες και τον πολιτισμό, για την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης, καθώς και τον αντίκτυπό τους στην ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στη διατήρηση των ευρωπαϊκών γλωσσών στην ψηφιακή εποχή ως βασικό στοιχείο πολιτιστικής και τεχνολογικής βιωσιμότητας.

Στο πλαίσιο της ημερίδας πραγματοποιήθηκαν δύο ενδιαφέρουσες συζητήσεις που αφορούσαν θέματα γύρω από την ελληνική αγορά γλωσσικών δεδομένων και το Ελληνικό Εργοστάσιο ΤΝ “Φάρος” και στις οποίες έλαβαν μέρος καταξιωμένοι ομιλητές. 

Στο πρώτο πάνελ αναλύθηκαν οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις για την ανάπτυξη ενός βιώσιμου και συμπεριληπτικού οικοσυστήματος γλωσσικών δεδομένων, με ομιλητές τους:

• Φαίη Μακαντάση, Διευθύντρια Ερευνών, diaNEOsis,  
• Άρης Μάρκου, Γενικός Διευθυντής, Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Καινοτόμων Εφαρμογών Ελλάδας
• Αλέξανδρος Μελίδης, Γενικός Διευθυντής ΕΕΛΛΑΚ - Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών
• Χρύσα Νικολάου, Γενική Διευθύντρια, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος
• Αλέξανδρος Νούσιας, Εκτελεστικός Διευθυντής, Δίκαιο & Ηθική ΤΝ, ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»
• Γιώργος Παπανικολάου, Διευθύνων Σύμβουλος, Media2day Εκδοτική
• Γιωργανδρέας Ζάννος, Διευθύνων Σύμβουλος, Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) 

Στο δεύτερο πάνελ με τίτλο «Φάρος, το Ελληνικό Εργοστάσιο ΤΝ και Χώρος Γλωσσικών Δεδομένων: συνέργειες και συμπληρωματικότητα» συζητήθηκε η σημασία του PHAROS AI Factory ως σημαντική εθνική υποδομή που συνδέει τη γλώσσα, τον πολιτισμό και την καινοτομία μέσα από τις υπηρεσίες της ΤΝ. Οι παρακάτω ομιλητές έλαβαν μέρος στην εποικοδομητική συζήτηση:

• Γιάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού, Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης 
• Βαγγέλης Καρκαλέτσης, Διευθυντής και Πρόεδρος ΔΣ, ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»
• Βασίλης Κατσούρος, Διευθυντής, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά
• Νεκτάριος Κοζύρης, Καθηγητής ΗΜΜΥ, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
• Πάνος Λουρίδας, Διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης, ΕΔΥΤΕ
• Αφροδίτη Σεβαστή, Διευθύντρια Τεχνολογίας (CTO), Υπερταμείο
• Κυριάκος Τολιάς, Διευθυντής, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης